Wat doe je als je wethouder bent van een relatief arme gemeente en armoedebestrijding hoog in het vaandel draagt? Myra Koomen van de gemeente Enschede ging te rade bij de lokale welzijnsorganisaties. Men besloot alle informatie te bundelen. Vanaf 1 januari 2009 is www.geldkompasenschede.nl in de lucht, gemaakt door GovWorks. De site blinkt niet alleen uit door haar toegankelijke taalgebruik en heldere vormgeving maar biedt vooral een volledig overzicht van tips en informatie die kan bijdragen aan het voorkomen en bestrijden van armoede. Wethouder Koomen vertelt over de totstandkoming van de site, tot nog toe de enige in zijn soort.

U bent sinds 2006 wethouder van Sociale Zaken bij de gemeente Enschede. Wat maakt dat u zo stevig inzet op armoedebestrijding?
Enschede is een arme gemeente, dat is historisch zo gegroeid. De textielarbeiders hadden weinig opleiding en raakten werkeloos toen de textielindustrie verdween. Ook de voormalige veenarbeiders die naar Enschede trokken maakten weinig kans op de arbeidsmarkt. We kennen gezinnen die al vier generaties in de bijstand zitten. Als mensen jarenlang onder het minimum leven en door gebrek aan middelen niet meer kunnen participeren, wordt hun wereld heel klein; ze trekken zich terug, ze geloven niet meer in zichzelf. En dat heeft vervolgens weer effect op hun kinderen. Die lopen vaak een enorme achterstand op die niet meer valt in te halen. Dat kost de samenleving uiteindelijk nog veel meer geld. Armoedebestrijding, sociale participatie en zelfredzaamheid gaan bij ons nadrukkelijk hand in hand. Uiteindelijk willen we met ons beleid dat mensen zich ontwikkelen en stijgen op de maatschappelijke ladder.

In hoeverre draagt het Geldkompas bij aan armoedebestrijding?
Enschede kent - naast de gemeente – zestien maatschappelijke en kerkelijke organisaties die zich actief inzetten voor mensen met een kleine beurs. De gemeente heeft een grote verantwoordelijkheid maar kan niet alles. Ik realiseerde me vanaf het begin: armoede bestrijden doe je niet in je eentje. Daarom ben ik rond de tafel gaan zitten met vertegenwoordigers van de hulporganisaties. Dat was voor het eerst, het was om te beginnen al heel nuttig om elkaar beter te leren kennen. Elke organisatie bleek een bron van tips en informatie te zijn. Verder werd duidelijk dat de gebruikelijke informatiefolders van de gemeente niet toereikend zijn, ze werden onvoldoende gelezen en gaven slechts informatie op deelgebieden. ‘Zou het nou niet mooi zijn als we alle informatie en tips op een gezamenlijke website bundelen’, zeiden we aan het eind van de avond tegen elkaar. Een site die altijd up to date is en waar burgers én hulpverleners gebruik van kunnen maken. Ik ben toen op zoek gegaan naar een ICT bedrijf en heb uiteindelijk de keus gemaakt voor GovWorks.

Waarom koos u uiteindelijk voor GovWorks?
We wilden het goed doen. Voor ons is het heel belangrijk dat vorm en inhoud goed aansluiten op de doelgroep: mensen met een uitkering maar ook werkenden of gepensioneerden met een (te) laag inkomen en kleine zelfstandige ondernemers met geldproblemen. GovWorks had al veel ervaring met het maken van sites in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), de Wet Inburgering (WI) en de Wonen, Welzijn en Zorg (WWZ). Hun betrokkenheid bij sociaal-maatschappelijke onderwerpen maakte dat ze zich goed in konden plaatsen in de situatie van mensen met een kleine beurs. In goed overleg met de gemeente en hulpverleningsorganisaties hebben ze uiteindelijk een laagdrempelige site gemaakt met talloze tips en een actueel overzicht van voorzieningen en adressen. Het taalgebruik is afgestemd op lager opgeleiden, zonder ambtelijk jargon of lange zinnen. De vormgeving is uitnodigend door het gebruik van drie steunkleuren: blauw voor ‘probleem’, ‘geel’ voor tip en roze voor ‘let op!’. Adressen zijn weergegeven zonder de logo’s van bijvoorbeeld de belastingdienst of een juridisch loket; dat schrikt vaak juist af. GovWorks heeft zo een toegankelijk en compleet overzicht gemaakt alle voorzieningen in het kader van geld, werk, huis, leren, vrije tijd en zorg. Daarnaast voldoet de site minimaal aan de webrichtlijnen voor de overheid; ook blinden kunnen met behulp van een braillelezer de site raadplegen.

Kunnen jullie op deze manier alle mensen met een kleine beurs bereiken?
Er zullen zeker mensen zijn die niet van de site gebruik willen of kunnen maken. De informatie is echter ook bedoeld voor de hulpverleners. Iedereen kan zich informeren en gemeente en hulpverleners kunnen naar elkaar verwijzen. Om mensen te helpen die niet via de website bereikt worden, hebben we sinds kort onder meer een formulierenbrigade. Een goed voorbeeld van participatie: eerst werd het werk gedaan door vrijwilligers met behoud van uitkering. Inmiddels zijn deze mensen betaalde professionals. Zij kunnen, op locatie, een aanvraag voor een voorziening of toeslag in orde maken. In vijftien maanden tijd hebben zij ervoor gezorgd dat vijfhonderd huishoudens vier ton extra hebben gekregen. Komend jaar zullen we met elkaar, mede dankzij de nieuwe website, veel nood kunnen lenigen.